انواع روش قلمه زنی

انواع روش های قلمه زدن

قلمه زدن چیست؟

قلمه ،بخشی از ساقه گیاه، برگ یا ریشه است که از گیاه مادری جدا می‌شود و در شرایط مناسب برای ریشه زایی قرار می‌گیرد. این روش ازدیاد از مهم‌ترین و رایج‌ترین روش‌های تکثیر غیر جنسی گیاهان است. قلمه زدن باعث حفظ خصوصیات ژنتیکی گیاه مادر می‌شود، از این رو برای انواع گیاهان مانند گل‌های زینتی و درختان میوه که اصلاح ژنتیک شده‌اند، بسیار مفید است.
بنابراین امکان قلمه زدن نیز به ارث می‌رسد. ارقام مختلف رز، ژربرا، آنتریوم و انواع درختان میوه از مهم‌ترین گیاهانی هستند که قلمه زدن در آن‌ها باعث حفظ و گسترش خصوصیات ژنتیکی گیاه مادر شده است. انواع روش‌های قلمه زدن گیاهان، برای گیاهانی که بذر تولید نمی‌کنند یا تکثیر آن‌ها به وسیله بذر بسیار مشکل و زمان‌بر است، بسیار مفید واقع می‌شود. در ادامه به تشریح هر کدام می‌پردازیم.

چند نوع قلمه زدن داریم؟

قلمه زدن یکی از روش‌های تکثیر غیرجنسی گیاهان است. در این روش، عضوی از اندام گیاه مانند ساقه، ریشه، برگ یا جوانه با هدف ازدیاد، از گیاه مادری جدا و در بستر کاشت مناسب کاشته می‌شود. قلمه علفی، قلمه چوب نرم، قلمه نیمه خشبی، قلمه خشبی، قلمه برگ و قلمه جوانه برگ از انواع روش های قلمه زدن گیاهان است.
در این میان، قلمه ساقه انواع مختلفی دارد و رایج‌ترین نوع قلمه است. در این روش قسمتی از ساقه را که دارای جوانه جانبی یا انتهایی است، از گیاه مادری جدا کرده و در محیط مناسب ریشه‌زایی قرار می‌دهند. قلمه ساقه پس از ریشه‌دار شدن به بستر کاشت مناسب منتقل و در محل اصلی کاشته می‌شود. انواع روش‌های قلمه زدن گیاهان به شرح زیر است. 

قلمه زنی از ساقه

همان گونه که گفتیم قلمه زنی از طریق برش ساقه یک کار معمول می باشد و برای این کار باید در حدود ۱۵ الی ۲۰ سانتی متر از ساقه را انتخاب کرده به طوری که حداقل سه جفت برگ را فرا گیرد، سپس با استفاده از یک چاقو یا قیچی تیز و تمیز ساقه را از نقطه مشخص شده به صورت اریب برش می دهیم. برش اریب ساقه به آب رسانی به برگ ها کمک فراوانی می کند. پس از این کار ابتدا قلمه را داخل ماده تسریع کننده ریشه و آب قرار داده و بنا به نوع گل می بایست چند روزی را منتظر بمانید تا ریشه زایی انجام شود.
البته سعی کنید ظرفی را که برای ریشه زایی قلمه انتخاب کرده اید را با پارچه یا پلاستیک مشکی بپوشانید؛ چرا که برخی گیاهان دوست ندارند نور به ریشه شان بتابد. پس از ریشه دهی گیاه نیز می توان آن را به گلدان منتقل کرده و در یک گلدان مجزا بکاریم. محل برش در گیاه مادر را نیز بهتر است با یک پلاستیک بپوشانید تا از رسیدن اکسیژن به آن خودداری کرده و دوباره به ادامه رشد آن کمک کنیم. قلمه گیاهان از طریق ساقه برای بیش تر آن ها جواب می دهد. البته برای برخی می تواند آسان تر باشد و برای برخی نیز کمی دشوار.

قلمه زنی علفی یا ساقه نازک

قلمه زنی علفی و یا چوب نرم از ساقه گیاهانی که تازه رشد کرده اند و کمی نازک هستند گرفته می شود. برای مثال می توان به گیاهانی نظیر شمعدانی، حسن یوسف اشاره کرد که شاخه های نازک و علفی دارند. در این حالت طول قلمه گیاهان باید بین ۷ الی ۱۰ سانتی متر گرفته شود و سپس از محل مورد نظر برشی را ایجاد کنیم. پس از این کار قلمه را باید در داخل آب قرار داده و یا برای برخی گیاهان می توانیم مستقیم به خاک منتقل کنیم. مدت زمان قرار گیری گل در داخل آب نیز بسته به نوع گل و شرایط می تواند متفاوت باشد. برای گلی مانند حسن یوسف این زمان می تواند سه الی هفت روز به طول بیانجامد. حسن یوسف از جمله گیاهان آپارتمانی است که به راحتی با قلمه زنی تکثیر می شود و خیلی سریع ریشه زایی می کند.

قلمه زنی خشبی

قلمه زنی خشبی معمولاً برای گیاهانی به کار برده می شود که شاخه ها و ساقه های سخت تری دارند. بهترین زمان برای قلمه گیاهان به این روش در فصل زمستان است. درست در زمانی که برگ های درختان کاملاً ریخته و به خواب زمستانی رفته اند. طول ساقه برش خورده در این روش بین ۱۰ الی ۲۵ سانتی متر می باشد و باید از شاخه هایی که به سختی مناسبی رسیده اند و سن آن ها به ۳ سال می رسد، قلمه گرفته شود. این روش معمولاً برای درختانی مثل انار، انجیر و انگور بسیار کاربرد دارد.

 قلمه برگ

در قلمه برگ، پهنک برگ گاهی همراه دمبرگ و گاهی به تنهایی گرفته می‌شود. در این روش سرعت تکثیر گیاه زیاد است و تعداد بیشتری از هر گیاه مادری به دست می آید. سانسوریا، بگونیا رکس، پپرومیا، کراسولا و بنفشه آفریقایی از مهم‌ترین گیاهانی هستند که به این روش تکثیر می‌شوند.

قلمه جوانه برگ

این شیوه از قلمه زدن، زمانی به کار می‌رود که برگ‌ها، توانایی تولید ریشه را داشته باشند ولی نتوانند شاخساره تولید کنند. بنابراین این نوع قلمه شامل پهنک، دمبرگ و قسمتی از ساقه و جوانه در پایین دمبرگ است. گیاهانی مانند لیمو، هورتانسیا (ادریسی) و عشقه به این روش تکثیر می‌شوند.

قلمه ریشه

این شیوه از قلمه زدن، برای گیاهانی است که بر روی ریشه‌های خود تولید جوانه‌ (پاجوش) می‌کنند. با جدا کردن و کاشت این جوانه، ازدیاد گیاه صورت می‌گیرد. بهترین زمان برای قلمه زن ریشه، اواخر پاییز یا اوایل بهار است.

نکات مهم در ریشه زایی قلمه گیاهان که باید به آنها توجه کنیم:

همان طور که می دانید پس از تکثیر و قلمه گیاهان معمولاً ساقه را در داخل آب قرار می دهند تا ریشه زایی کند و سپس به خاک منتقل می کنند. در ریشه زایی قلمه عوامل مختلفی می تواند مؤثر باشد. یکی از مهم ترین عوامل می تواند تامین رطوبت لازم برای ریشه ها باشد تا زودتر ریشه ها سبز شوند. اکسیژن رسانی به برگ ها نیز بسیار مهم است، پس باید قلمه را در هوا آزاد قرار دهید. نور نیز نقش بسیار مهمی در ریشه زایی دارد. اما توجه داشته باشید نور بالا برای برگ ها و ساقه ها بسیار مهم است و تا می توانید باید ریشه ها را از نور دور کنید.

برای خرید انواع گیاهان آپارتمانی از صفحه اصلی ، یا از بخش فروشگاه گل و گیاه اقدام فرمائید.

منبع: www.setare.com

سایر مقالات پربازدید:

نشانه های بیماری گیاه فیکوس بنجامین و درمان آن
معرفی کامل گیاه سینگونیوم
گیاه آرالیا را بهتر بشناسید

 

 

 

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *